Berrogei urte enpresa batean eman dituen norbait erretiratzen denean, erakundea bi gauzatarako prestatu
ohi da: haren eginkizunen erreleborako eta agurrerako. Gutxitan prestatzen da hirugarrenerako, hain zuzen ere
atzera bueltarik ez duenerako: pertsona horrek dakiena eta inork idatzi ez duena.
Paperetan dagoena eta ez dagoena
Enpresa baten artxiboek nahiko ondo gordetzen dituzte gertakariak: eskriturak, kontuak, kontratuak,
katalogoak. Ia inoiz gordetzen ez dutena zergatia da. Zergatik baztertu zen zorroko onena zirudien
bezero hura. Zergatik erosi zen lehen makina garestia krisi baten erdian. Zergatik geratu zen enpresa
haranean lehiakide guztiak beste nonbaitera zihoazenean.
Erabaki horiek fakturazioak baino askoz hobeto azaltzen dute enpresaren nortasuna, eta hartu zituztenen
oroimenean bakarrik bizi dira.
Agurraren aurretik jasotzea komeni diren hiru gauza
Iturrien mapa. Kontakizuna baino lehen, premiazkoa inbentarioa da: nork dakien gauza
bakoitza non dagoen. Zer dagoen armairu hartan, zein urtetakoa den argazkien kutxa, zergatik gorde ziren
plano horiek. Artxiboa sortu zuen pertsonarekin ordu erdi ibiltzeak itsu-itsuan sailkatzen emandako asteek
baino gehiago balio du.
Erabaki zailak. Ez arrakastak, horiek beren kabuz kontatzen baitira: enpresa beste bide
bat hartzeko zorian egon zen uneak. Horiek azaltzen dute gaur bistakotzat ematen dena.
Izenak. Identifikatu gabeko argazki zaharrak apaingarri bihurtzen dira. Identifikatuta,
dokumentu dira. Bien arteko aldea, normalean, pertsona egokiarekin emandako arratsalde bat izaten da.
Elkarrizketa bat ez da korridoreko solasaldi bat
Balio dokumentala duen testigantza bat jasotzeak prestaketa eskatzen du: idatzita dagoena aldez aurretik
irakurri izana, gertakari zehatzei buruz galdetzea eta ez inpresio orokorrei buruz, grabatzea, transkribatzea
eta gero iturriekin kontrastatzea. Agur bazkariko egunean inprobisatutako hizketaldi batek pasadizoak
sortzen ditu; prestatutako elkarrizketa batek, historia.
Ez da beharrezkoa egutegian erretiro data bat egon arte itxarotea. Zenbat eta lehenago identifikatu eta
antolatu, orduan eta aukera gehiago informazio hori testuinguruarekin eta ahots desberdinekin gordetzeko.